Szprot bałtycki

Szprot jest małą rybą pelagiczną, z rodziny śledziowatych. Szproty przypominają małe śledzie, odróżnić je można po szorstkiej krawędzi brzucha. Pokryte są drobnymi łuskami, niebieskawymi na grzbiecie. Szproty z połowów bałtyckich mają w większości rozmiar od 10 do 13 cm i wagę od 7 do 14 g.

Szprot jest rybą zajmującą niską pozycję w łańcuchu troficznym, a ponadto jego limity połowowe nie są w pełni wykorzystywane, co sprawia, że ryba ta powinna być pro­mo­wana, jako zrównoważone źródło białka i tłuszczu rybnego. Połowy niekonsumpcyjnej (paszowe) budzą pewne zastrzeżenia, gdyż prowadzić mogą do nadmiernego zubożenia bazy pokarmowej dorsza. Preferowane powinny być połowy konsumpcyjne.

Szproty przetwarzane są do postaci ryb całych wędzonych na gorąco oraz konserw rybnych, w niektórych krajach są także suszone. Połowy szprota realizowane są głównie w okresie zimowym, gdy ryba tworzy zwarte jednolite ławice i charakteryzuje się mniejszym żerowaniem (szproty zimowe mają w większości puste żołądki, idealnie nadają się do wędzenia w całości). Najwyższe wydajności połowów bałtyckich notowane są od lutego do kwietnia.

Rzadziej można zetknąć się z rybami całymi świeżymi lub mrożonymi. Szproty świeże (ew. mrożone) najlepiej smażyć w głębokim tłuszczu w lekkiej panierce lub cieście — taka metoda obróbki preferowana jest m.in. na Bałkanach i w Grecji. Serwować z piwem lub białym winem. Szproty można także marynować (moskaliki).

Mięso szprota jest ścisłe, soczyste, o charakterystycznym, wyrazistym smaku. Najsmaczniejsze szproty pochodzą z odłowów zimowych.

Szproty są fantastycznym (i tanim) źródłem kwasów tłuszczowych omega-3, witaminy D oraz witaminy B12. Należą do ryb stosunkowo tłustych, są więc wysokokaloryczne. Białko jest lekkostrawne. Z punktu widzenia żywieniowego szczególnie godne polecenia są szproty w sosie warzywno-pomidorowym.